Voorwoord van de Directie

De gevolgen van de economische crisis deden zich in 2009 duidelijk gelden in de Rotterdamse haven, één van de belangrijke knooppunten en barometers van de wereldhandel. In 2008 werden de eerste tekenen van de terugloop van de overslagcijfers al zichtbaar. Volgens verwachting vertoonde de overslag in 2009 een daling. Er werd 387 miljoen ton goederen overgeslagen tegenover 421 miljoen ton in 2008. Positief was dat de overslag in het 2e kwartaal van 2009 het dal bereikte en dat de trendcurve vanaf het derde kwartaal  omhoog boog. Het eerste halfjaar daalde de overslag met 13,1% ten opzichte van 2008, het tweede halfjaar daalde de overslag met 3,0% ten opzichte van 2008, waarbij het vierde kwartaal zelfs weer een stijging laat zien ten opzichte van vorig jaar met 3,7%.

 

Bijna alle goederensoorten vertoonden een negatieve ontwikkeling. Alleen de overslag van minerale olieproducten groeide door in lijn met de ontwikkelingen van de afgelopen jaren en deed dat met zelfs 23%. Voor een specificatie en een nadere toelichting naar overslag per hoofdsegment (Droog massagoed, Nat massagoed, Stukgoed) en deelsegment verwijzen wij naar het persbericht over de overslagcijfers op onze website.

 

De terugloop heeft het afgelopen jaar doorgezet in vele havens in de Hamburg – Le Havre range. Rotterdam won echter marktaandeel. Rotterdam had baat bij een sterk havenbedrijfsleven en een gevarieerd goederenpakket. Daarnaast werd Rotterdam in de containersector, vanwege rationalisering van vooral de Azië-diensten (vermindering van het aantal aangedane havens), minder getroffen.
Ondanks de recessie blijven wij investeren met oog op de toekomst. In 2009 investeerden wij € 352 miljoen. Hiervan heeft € 11 miljoen betrekking op het in erfpacht nemen van een terrein. Ongeveer de helft van de resterende € 341 miljoen werd geïnvesteerd in het bestaande havengebied, de andere helft werd geïnvesteerd in Maasvlakte 2.

Ons bedrijfsresultaat voor bijzondere posten is in 2009, vergeleken met 2008, met € 6,7 miljoen afgenomen tot € 144,2  miljoen. Dat is een teruggang van 4,4%. De belangrijkste oorzaak hiervan is lagere inkomsten uit zeehavengeld (- € 19,1 miljoen) door een afname van de overslag als gevolg van de economische crisis. Tegelijkertijd stegen de contractopbrengsten, vooral door gronduitgiften van de afgelopen jaren. De exploitatielasten zijn al enige jaren stabiel, waarbij stijgende kosten als gevolg van inflatie en CAO-stijgingen door efficiencyverbeteringen zijn opgevangen. Het resultaat inclusief bijzondere posten bedraagt € 167,4 miljoen, als gevolg van het verkoopresultaat van één van de deelnemingen (€ 23 miljoen, exclusief de mutatie voorziening deelneming van - € 1,5miljoen).

De aanleg van Maasvlakte 2 vordert gestaag. Alle procedures zijn afgerond. De contouren van dit landwinningproject, waarmee Nederland qua grondgebied groter wordt, tekenen zich steeds duidelijker af. Inmiddels is een eiland opgespoten dat eind oktober verbonden werd met het vasteland. Het project ligt goed op schema. Naar verwachting wordt einde eerste kwartaal 2010 op deze plaats gestart met de bouw van de kade voor de eerste containerterminal en in het voorjaar gestart met de aanleg van de harde zeewering. Het project betreft investeringen in de toekomst, die onze positie op lange termijn verder zullen versterken en onze mogelijkheden vergroten om flexibel in te spelen op ontwikkelingen die ruimte vragen.

 

Rotterdam wil een veelzijdige haven blijven. Om groei in de diverse sectoren mogelijk te blijven maken, kijken wij behalve naar uitbreiding ook continue naar herstructurering en intensivering van de beschikbare ruimte. Een goed voorbeeld van groei van activiteiten door intensivering in bestaand gebied zijn alle initiatieven die Rotterdam als Energiehaven versterken .

 

In de energiesector gingen enkele grote projecten van start. Het Finse Neste Oil is op de Maasvlakte begonnen met de bouw van een biodieselfabriek. De investering versterkt de positie van de Rotterdamse haven als draaischijf voor biobrandstoffen in Europa. Electrabel en E.ON bouwen een kolencentrale en ook de EnecoGen gascentrale wordt realiteit. Eneco heeft besloten tot de bouw van een gasgestookte electriciteitscentrale in het Rotterdamse Europoortgebied. Abengoa bouwt in Europoort de grootste ethanolfabriek in Europa. De bouw van de eerste Nederlandse LNG-terminal verloopt voorspoedig. In 2011 verwachten wij de eerste tankers bij de LNG terminal van Gate, een consortium van Vopak en Gasunie.

We moeten de haven bereikbaar houden en beter bereikbaar maken. Investeren in goede achterlandverbindingen over weg, water, spoor en pijpleiding is prioriteit. Er werden in 2009 belangrijke mijlpalen bereikt. Voor het Container Transferium is een locatiekeuze gemaakt voor Alblasserdam. Het project richt zich op het per binnenvaart transporteren van containers die tot dan over de weg vervoerd worden van en naar de Rotterdamse haven, Het past in ons beleid om containertransport over spoor en water te bevorderen en daarmee het aantal vrachtwagens op de weg met jaarlijks 200.000 containers te verminderen. De mede op ons initiatief opgerichte Verkeersonderneming startte in juni 2009 het project ‘SpitsScoren’ voor de A15. Dit project is opgezet vanuit de gedachte dat mobiliteit al begint vóór vertrek. De eerste positieve resultaten zijn veelbelovend: 530 auto’s per dag rijden pas na 9 uur de haven in en ontvangen 5 euro per keer. Een nieuwe oeververbinding in het westelijke havengebied is een belangrijk initiatief, vanwege de verwachte ontoereikende capaciteit van de Beneluxtunnel voor 2020. Hierin trekken we samen op met Rijk, Stad en Stadsregio.

Bij onze activiteiten worden duurzaamheidaspecten gewogen. Lange termijn groei is alleen maar mogelijk als de omgeving kan rekenen op een havenindustrieel complex dat zich ontwikkelt in balans met het milieu. Begin 2009 ondertekenden wij met Milieudefensie het akkoord ‘Duurzame Maasvlakte’, met afspraken over reductie van uitstoot van 10 % van de totale emissies. Wij dragen bij aan de ontwikkeling van een duurzaamheidindex voor schepen; initiatieven die leiden tot CO₂-reductie hebben bij ons hoge prioriteit.
Investeren in duurzaamheid doen wij niet alleen. Binnen het Rotterdam Climate Initiative (RCI) investeren we samen met de gemeente Rotterdam, DCMR Milieudienst Rijnmond en Deltalinqs fors in de reductie van CO₂. Met het RCI sloten we een convenant om de hoeveelheid opgewekte windenergie in de haven te verdubbelen. Dit komt overeen met energie voor 250.000 huishoudens. We blijven inzetten op verdere duurzame ontwikkeling van onze eigen activiteiten en die van het havengebied.

De schone, vlotte, veilige en beveiligde afwikkeling van het scheepvaartverkeer is hoofdonderdeel van de missie van het Havenbedrijf. Door de recessie is het aantal zeescheepsbezoeken in 2009 gedaald met 8,2 % naar 33.352. In 2008 waren er 36.415 scheepsbezoeken. De afwikkeling van de scheepvaart is wederom vlot en veilig verlopen. Er hebben zich zes significante incidenten en/of weersomstandigheden voorgedaan. Een bijzonder moment in 2009 was het binnenbrengen van de MSC Nikita, een schip dat na een aanvaring een veilige plek nodig had.

 

In oktober 2009 is aangekondigd dat René de Vries per 1 maart 2010 de taken overneemt van de huidige (Rijks)Havenmeester Jaap Lems. Na 23 jaar nemen we afscheid van Jaap Lems die op een bijzondere manier invulling heeft gegeven aan het realiseren van een schone, vlotte, veilige en beveiligde haven. Wij danken hem daarvoor hartelijk.

Wij sluiten af met dank aan de medewerkers en de Ondernemingsraad. Met betrokkenheid, inzet en deskundigheid hebben zij zich voor de haven en het Havenbedrijf ingezet en daarmee ieder op eigen wijze een belangrijke bijdrage geleverd aan ‘Samen werken aan wereldklasse’.

 

Havenbedrijf Rotterdam N.V.

Rotterdam, 2 maart 2010

 

Hans Smits
Thessa Menssen
André Toet