Binnenvaart

In het containervervoer vanuit de totale Rotterdamse haven naar het achterland heeft de binnenvaart een aandeel van 30% (op basis van 2008 overslag in TEU). Een binnenvaartschip kan grote volumes vervoeren. Hiermee draagt de binnenvaart bij aan een verbetering van de milieukwaliteit en aan de bereikbaarheid van de haven. Daarom wil het Havenbedrijf dat het aandeel van vervoer per binnenvaart in de toekomst stijgt (zie paragraaf Duurzaam bereikbaar in dit hoofdstuk).Ter bevordering hiervan is onze organisatie gezamenlijk met betrokkenen vergevorderd met de realisatie van een regionaal Container Transferium (zie ook paragraaf Container Transferium).
Binnenvaart werd tot nu toe vooral op grote afstanden ingezet. Bij voldoende volume is het binnenvaart-containervervoer ook op kortere afstanden interessant.
De economische crisis heeft gezorgd voor daling in de beladingsgraad van de schepen, waardoor de schaalvoordelen van de binnenvaart in een aantal gevallen teniet werden gedaan. Met de verwachte stijgende overslag zal dit zich herstellen.

Eén van de ontwikkelingen in de binnenvaart is de start in juli 2009 van de aanleg van de inland terminal in Alphen aan de Rijn, een gezamenlijk project van Van Uden (terminaloperator), Heineken (leverancier) en het Havenbedrijf (terreinverhuurder). Medio 2010 zal Heineken een groot deel van het exportvolume niet meer over de weg, maar via binnenvaart naar de haven vervoeren. Ook vervoerders van versproducten, die traditioneel overwegend voor wegtransport kiezen, worden in het project ‘Fresh Corridor’ gestimuleerd gebruik te maken van de binnenvaart. Hierbij zijn koelcontainers vanuit het havengebied per binnenvaart naar de regio Venlo vervoerd. De resultaten waren dusdanig positief dat wij nu verder zoeken naar andere achterlandlocaties .

 

Naar aanleiding van een (in 2006) berekend tekort aan afmeervoorzieningen in het westelijke havengebied is het aantal wacht- en ligplaatsen in het westelijke havengebied uitgebreid in het Calandkanaal, de Mississippihaven en de Yangtzehaven. In totaal is het aantal wacht- en ligplaatsen voor de binnenvaart in 2009 voor het westelijke havengebied met 18 toegenomen.
Daarnaast werd in juni 2009, in samenwerking met Rijkswaterstaat, gestart met de Automatic Identification System (AIS)-pilot, waar 75 binnenvaartschippers aan deelnemen. Doel van het onderzoek is informatie verzamelen over het wacht- en liggedrag in de binnenvaart en het verkrijgen van inzicht in zowel de problematiek als de capaciteitsbehoefte aan wacht- en ligplaatsen.

Ook een binnenvaartschip produceert uitlaatgassen. Daarom zijn er maatregelen genomen om deze verder te beperken. In 2009 is een lokale stimuleringsregeling voor schone binnenvaart voorbereid. De regeling stelt gelden beschikbaar aan het Expertise- en Innovatie Centrum Binnenvaart (EICB) ter versterking van bestaande en nieuwe innovaties, die resulteren in een verbetering van luchtkwaliteit en klimaat. Ook voor 2010 en 2011 leveren wij een bijdrage aan het EICB. Vanaf 1 januari 2012 wordt de bijdrage gegenereerd uit een nieuwe heffing voor alle binnenvaartschepen, met uitzondering van schepen zonder voortstuwing en schepen die voor de voortstuwingsmotor voldoen aan CCR fase II emissie-eisen. De regeling is een uitvloeisel van de 'Overeenkomst lucht Maasvlakte 2'.

 

Op ons initiatief is in de periode mei 2007 tot en met mei 2009 in de Maashaven, met zo’n 150 ligplaatsen de grootste binnenstedelijke binnenhaven van Rotterdam, een nieuw en innovatief walstroomsysteem voor binnenvaartschepen aangelegd en door schippers zo’n 1,5 jaar lang in de praktijk getest. Met dit systeem kunnen schippers zich via GSM en/of internet aan- en afmelden om vervolgens stroom te ontvangen. Ook de afrekening gebeurt volledig digitaal. Het systeem blijkt betrouwbaar en gebruiksvriendelijk en zorgt voor een vermindering van de lokale emissies. Gelet op het succes van de proef is al voor afloop van de proef besloten deze innovatieve walstroomvoorzieningen uit te rollen naar alle overige circa 400 openbare binnenvaart-ligplaatsen in de Rotterdamse haven. De realisatie van de nieuwe voorzieningen is gestart in januari 2010 in het stedelijke gebied Noordereiland. Hierna volgen de andere ligplaatsgebieden in oostelijke richting. Uiterlijk 2012 moeten alle walstroomvoorzieningen operationeel zijn. Om ervoor te zorgen dat de voorzieningen ook daadwerkelijk gebruikt gaan worden, wordt een generatorverbod van kracht op die locaties waar de nieuwe walstroomvoorzieningen aanwezig zijn. Begin 2010 treedt de nieuwe Havenbeheersverordening, waarin dit geregeld wordt, in werking. Het Rotterdamse systeem is opgenomen in een richtlijn van de Nationale Havenraad, die zorg draagt voor landelijke uniformiteit.